De Orgelzolders, het huis van Joodse onderduikers

Ongeveer tien jaar geleden is er een bijzondere ontdekking gedaan in de Breepleinkerk in Tuindorp Vreewijk. In deze kerk zijn namelijk spullen gevonden van onderduikers tijdens de tweedewereldoorlog. Drie Joodse echtparen woonden vanaf 1942 boven het orgel. Hoe kwamen ze daar terecht? Ik laat me graag meenemen in het verleden door Henk den Haan.

Henk den Haan

Henk den haan werkt als vrijwilliger bij de Breepleinkerk. Hij was erbij toen de schuilplaats van de onderduikers werd ontdekt. “Ik heb de onderduikers van de Orgelzolder met terugwerkende kracht meegemaakt,” vertelt hij. Op de vraag wat hij daarmee bedoelt, antwoordt hij: “Als puber bezocht ik samen met mijn ouders regelmatig de Breepleinkerk. Daar werd ook regelmatig dopingceremonies gehouden. Later heb ik van Rebecca, een van de onderduikers die inmiddels niet meer leeft, begrepen dat zij soms stiekem uit kleine gaatjes naar de ceremonie zat te kijken. Ik wist toen van niets, maar nu ik het weet, maak ik het met terugwerkende kracht toch wel mee.” Hij vertelt ook dat hij uit de orgelzolder en de spullen die zijn gevonden kan opmaken hoe zij de tijd hebben beleefd. Een van de gezinnen die onderdook op de Orgelzolder was echtpaar Andriesse.

Verraad door marteling

De ouders van Rebecca Andriesse hielpen gevluchte Duitse Joden door hen onderdak en eten te bieden. Moeder werd in het voorjaar van 1942 gearresteerd door een Duitse arrestatieteam. Ze was door mensen verraden die zij onderdak had geboden. Eigenlijk heet het geen verraad, vindt de heer den Haan. Die mensen werden zwaar gemarteld totdat zij bekenden. En als mensen de pijn niet meer konden verdragen, dan bekenden ze dat ze bijvoorbeeld bij Andriesse onderdak kregen. Ook de oom van Rebecca werd gearresteerd. Hij had namelijk om kwart over drie een pond kersen gekocht. Dat mocht niet, want Joden mochten alleen tussen twee en drie uur hun boodschappen doen. Hij werd daarom opgepakt en vermoord. Later volgde de oproep voor de rest van de familie. De vader van Rebecca besloot zich te melden, maar Rebecca en haar vriend Maurice werden door de opa van Rebecca elders ondergebracht. De opa wist dat ze hierna nooit meer terug zullen keren. Hij wist dat zodra ze werden opgehaald, zij gelijk vermoord worden. Dus besloot hij om Rebecca en Maurice, die in de tussentijd snel trouwden, bij de Breepleinkerk onder te brengen.

Trouwfoto Rebecca en Maurice
Trouwfoto Rebecca en Maurice

De Orgelzolders

Nadat opa Rebecca en haar man Maurice via de koster, tevens een vriend, bij de orgelzolders had ondergebracht, volgden later nog twee andere paren; de ouders van Maurice en de apothekersfamilie De Zoete. Rebecca en Maurice zouden maar zes weken daar blijven, maar de weken werden maanden en de maanden werden jaren. In totaal bleven ze bijna 3 jaar op de orgelzolder. Rebbeca kreeg in de tussentijd een baby, die gelijk na de geboorte door koster en zijn vrouw werd opgevangen. Later, drie weken vóór de bevrijding werd de koster verraden en de kerk doorzocht door de Duitsers. De koster werd meegenomen, want hij zat in het verzet. Hij werd ook verdacht van wapenopslag. Gelukkig vielen de onderduikers niet op en konden de drie paren nog drie weken zich schuil houden. De koster van de kerk was iemand met deugd, vertelt de heer de Haan. “Als hij door marteling de schuilplaats van de zes paren had verraden, dan zouden de zes mensen het niet hebben overleefd.”

De Orgelzolder
De Orgelzolders

 

Familie de Zoete 1934
Familie de Zoete 1934

Ben je benieuwd naar het gedetailleerd verhaal van de onderduikers, neem dan een kijkje in de orgelzolder. De mensen van de Breepleinkerk geven je graag een rondleiding en nemen je mee naar het bittere verleden. Voor meer info kijk op www.orgelzolders.nl

Breepleinkerk
Breepleinkerk

One thought on “De Orgelzolders, het huis van Joodse onderduikers

  1. indy Reply

    ik ga daar ook heen op 25 oktober veder ben ik naar 40 45 geweest ook een museum. Hoe die mensen in die orgelzolder het hebben overleefd als 1 ding mis liep hadden ze het niet gehaald. respect voor die mensen die die vreselijke tijd hebben meegemaakt

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *