De wereldoorlog op Zuid

De oorlogen hebben op zowel sociaal als economisch gebied veel effect gehad op Rotterdam, en zo ook op Rotterdam-Zuid.

Eerste Wereldoorlog

De Eerste Wereldoorlog begon in Europa op 28 juli 1914 en duurde tot 11 november 1918. Tijdens deze barre tijd is Rotterdam, mede door zijn eenzijdige economische ontwikkeling, erg kwetsbaar geworden. De internationale economische crisis die hierna volgde, heeft de stad in nog lastigere positie gebracht. De arbeiders die niet tevreden zijn over de situatie gaan massaal staken en eisen betere voorzieningen. Om een revolutie te voorkomen wordt de stad gedwongen om na te denken over de ontwikkeling van Rotterdam. Het gaat hier met name over volkshuisvesting, stedenbouw en cultuur. In 1919 worden de eerste woningen opgeleverd, bijvoorbeeld in Tuindorp Vreewijk, die nu 100 jaar oud is. Dit dorp werd in 1913 opgericht voor de minder gegoede bevolkingsklasse. Het laatste deel van de woningen werden later, tijdens de Tweede Wereldoorlog, opgeleverd.

Mensen verzamelen zich op het Land van Hoboken terwijl de stad brandt - 14 mei 1940
14 mei 1940 – Mensen verzamelen zich op het Land van Hoboken terwijl de stad brandt.

Vermaak tijdens de crisis

Ondanks de werkloosheid, stakingen en alle andere beperkingen tijdens de crisis bloeien er toch ontspanning en vermaak in de vorm van amusement, film en theater. In deze periode krijgt de stad ook te maken met stadsvernieuwingen. Zo wordt onder andere het vliegveld Waalhaven gerealiseerd. Het nieuwe stadhuis, het Heinekencomplex, het Van Nellecomplex aan de Schie, de Bijenkorf, de Maastunnel, het Feyenoord Stadion en Diergaarde Blijdorp zijn voorbeelden die bij hebben gedragen aan de stadsopbouw. Ook werden schuilloopgraven aangelegd en distributievoorbereidingen getroffen. Hierdoor werden er voorspellingen gedaan over de komst van de Tweede Wereldoorlog die paar jaar latervolgde.

Tweede Wereldoorlog

De Tweede Wereldoorlog begon in Rotterdam op 10 mei 1940. Op deze dag landden er Duitse parachutisten in Rotterdam-Zuid. De Duitsers landden bij het Noordereiland en de Bompjes waarna met geweld door de Nederlanders werd getracht hen te verdrijven. Gelukkig werd niet de hele stad bezet. De landmacht had namelijk controle bij de Maasbruggen. Hierdoor slaagden de Duitsers er niet in om de stad in zijn geheel te veroveren.

Loods 24

Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog woonden er zo’n drieduizend Joden in Rotterdam. Na het bombardement dat het gehele centrum door het grote Duitse bombardement werd getroffen, verhuisden vele Joden naar Rotterdam-Zuid. Hier werd in mei 1942 een opslagloods (Loods 24) bij het Stieltjesplein klaar gemaakt om alle Joden samen te brengen. Na een paar maanden werden ze vervolgens naar kamp Westerbork gebracht. Het kamp was in de voormalige gemeente Westerbork in Drenthe, gelegen aan een spoorlijn, zonder woonhuizen in de buurt.  Hiervandaan werden meer dan honderdduizend in Nederland wonende Joden per trein naar concentratie- en vernietigingskampen, zoals Auschwitz en Sobibór, in Duitsland, Polen en Tsjechië gedeporteerd. Tussen 30 juli 1942 en 22 april 1943 werden meer dan 6500 mensen via Loods 24 gedeporteerd. Het overgrote deel van de Joden die via Loods 24 werden afgevoerd, werd in Sobibór en Auschwitz vermoord. Onder de gedeporteerden waren ook 686 kinderen die in 1942 een oproep kregen om zich te verzamelen in Loods 24. Ook zij werden uiteindelijk vermoord. Een klein stukje muur met de namen van de kinderen is als monument aan de Stieltjesstraat te bezichtigen. Jaarlijks wordt er op 30 juli een herdenking gehouden voor alle slachtoffers van de deportaties in de Tweede Wereldoorlog.

Loods24
Loods 24

De Orgelzolders

Tien jaar geleden zijn er in Breepleinkerk in Tuindorp Vreewijk spullen gevonden van Joodse onderduikers tijdens de Tweede Wereldoorlog. De koster van deze kerk hield deze zestal onderduikers hier schuil. Ben je benieuwd en wil je hier meer over lezen, klik dan hier

Einde Tweede Wereldoorlog

Op 5 mei 1945 kwam er een einde aan de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Door het bombardement van 1940 behoort Rotterdam tot de zwaarst getroffen steden. Wederopbouw is het begrip dat wordt gebruikt voor het herstel van de schade die door de Tweede Wereldoorlog is aangericht.

Nieuwsgierig naar Rotterdam-Zuid na de oorlog? Lees volgende week donderdag het vervolg!
Kan je nou niet wachten? 3 oktober is de Dag van de Rotterdamse Geschiedenis. Lees er hier meer over. Je kan je hier ook opgeven voor een fietstocht met een echt Zuiderling!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *